Hosting por dinahosting.

Estratexia Infraestrutura Verde

Infraestrutura Verde da Área Metropolitana da Coruña

A Comisión Europea está a desenvolver unha estratexia para unha Infraestrutura Verde Europea (Comunicación da Comisión Europea “Infraestrutura verde: mellora do capital natural de Europa” de 6 de maio de 2013), definida como un concepto que integra a conectividade dos ecosistemas, a protección e provisión de servizos ecosistémicos e a mitigación e adaptación ao cambio climático, asegurando a provisión sostible destes servizos e incrementando a resiliencia dos ecosistemas.”

En España a Lei 33/2015, de 21 de setembro, pola que se modifica a Lei 42/2007, de 13 de decembro, do Patrimonio Natural e da Biodiversidade, introduce no seu capítulo III a creación da Estrategia Estatal de Infraestrutura Verde y de la Conectividad y Restauración Ecológicas de forma conxunta pola Administración Xeral do Estado e as comunidades autónomas, que ten como obxectivo a identificación e conservación dos elementos do territorio que compoñen a infraestrutura verde, para que a planificación territorial e sectorial asegure a conectividade ecolóxica e a funcionalidade dos ecosistemas, a mitigación e adaptación aos efectos do cambio climático e a restauración de ecosistemas degradados. As comunidades autónomas deberán desenvolver as directrices desta estratexia estatal nun prazo máximo de tres anos dende a súa aprobación.

En consecuencia, a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio da Xunta de Galicia, a Fundación Juana de Vega, a Asociación de Desenvolvemento Rural “Mariñas Betanzos” e o Instituto Tecnolóxico de Galicia acordan formalizar un Convenio para o desenvolvemento da Infraestrutura Verde da Área Metropolitana da Coruña.

A Área Metropolitana da Coruña reúne as condicións idóneas por abarcar unha gran variedade de hábitats (litorais, fluviais, urbanos, bosques), espazos naturais protexidos, patrimonio cultural (camiño de Santiago, patrimonio dá Humanidade, BICs) que conviven cunha elevada densidade de poboación e un notable desenvolvemento económico, ao que hai que engadir algunhas experiencias previas xa exitosas, como é a Reserva dá Biosfera  Mariñas Coruñesas e Terras do Madeo. A Infraestrutura Verde da Área Metropolitana da Coruña trátase dun proxecto pioneiro en Galicia que pode asentar as bases metodolóxicas para outras zonas da comunidade.

Vídeo divulgativo da Estratexia de Infraestrutura Verde de Galicia

Ámbito

O proxecto da Infraestrutura Verde da Área Metropolitana da Coruña naceu como unha iniciativa piloto para esta superficie da comarca da Coruña, aínda que os seus límites se foron ampliando na busca de abarcar unha zona que garde consistencia ecolóxica. Esta área reúne as condicións idóneas por comprender unha gran variedade de hábitats (litorais, fluviais, urbanos, bosques), espazos naturais protexidos, patrimonio cultural (camiño de Santiago, patrimonio da Humanidade, BIT) que conviven cunha elevada densidade de poboación e un notable desenvolvemento económico, ao que hai que engadir algunhas experiencias previas xa exitosas, como a da Reserva da Biosfera das Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo.

Os concellos que conviven nesta área son, de xeito total ou parcial, os que seguen: Abegondo, Aranga, Ares, Arteixo, Bergondo, Betanzos, Cabanas, Cambre, A Capela, Carballo, Carral, Cerceda, Coirós, Curtis, A Coruña, Culleredo, Fene, Irixoa, A Laracha, Mesía, Miño, Monfero, Oleiros, Ordes, Oza-Cesuras, Paderne, Pontedeume, As Pontes de García Rodríguez, Sada, Vilarmaior.

Obxectivos

Neste proxecto a área metropolitana de Coruña será obxecto dunha ordenación integral do territorio desde o punto de vista ambiental, na que se definirá unha rede de zonas naturais e seminaturais deseñada e xestionada para protexer a biodiversidade e proporcionar servizos ecosistémicos: purificación da auga e do aire, almacenamento de carbono, fertilidade do chan, aforro de enerxía, adaptación ao cambio climático,…

A definición destes espazos ambientalmente estratéxicos servirá de base para a concreción de actuacións como corredores ecolóxicos en canles fluviais, prácticas agroecolóxicas en zonas agrícolas, ecoaldeas, proxectos de mellora paisaxística, melloras na xestión da auga, creación de bosques en ámbitos degradados, planificación de zonas de inundación, espazos verdes urbanos eficientes no uso de recursos e con funcións ecolóxicas, etc.

Ademais dos evidentes beneficios ambientais e paisaxísticos, e a súa repercusión na mellora da saúde e o benestar social, a experiencia europea, e así o manifestou a Comisión Europea (CE), demostrou que as solucións de infraestrutura verde son rendibles e contribúen ao desenvolvemento económico, fomentando enfoques innovadores e creando novos negocios ecolóxicos, sendo as empresas pequenas as principais impulsoras da ecoinnovación. Segundo a CE, os empregos verdes xa representan o 5% do mercado laboral, un mercado que se verá reforzado con estas actuacións, favorecendo o impulso dunha economía e un emprego de calidade.

 

Liñas estratéxicas

A iniciativa de Infraestrutura Verde configúrase en 9 liñas fundamentais que marcarán a estratexia a seguir:

  1. Análise preliminar e estado da arte
  2. Análise e diagnóstico do territorio
  3. Análise da conectividade actual dos espazos de valor natural
  4. Delimitación do ámbito da infraestrutura verde
  5. Identificación e cuantificación dos servizos ecosistémicos
  6. Caracterización das diferentes zonas da infraestrutura verde
  7. Desenvolvemento de propostas de actuación
  8. Potencialidades da infraestrutura verde para o desenvolvemento socioeconómico da zona
  9. Proceso de participación pública e divulgación

 

Accións

  • A- Análise preliminar e estado da arte
    • 1. Estudo do estado da arte e recompilación de casos de estudo
    • 2. Definición de obxectivos e marco espacial
    • 3. Selección de metodoloxías e definición dun concepto espacial
  • B- Análise e diagnóstico do territorio
    • 1. Subministro e elaboración da cartografía básica
    • 2. Inventario, análise e diagnóstico
    • 3. Identificación de nodos e conectores existentes
    • 4. Identificación de puntos críticos
    • 5. Análise sociolóxico e análise DAFO
  • C- Análise da conectividade actual dos espazos de valor natural
    • 1. Identificación e delimitación de nodos e análise espacial e funcional de sistemas conectores
    • 2. Avaliación da conectividade ecolóxica do ámbito de estudo
    • 3. Identificación de puntos críticos
    • 4. Análise de incorporación de nodos singulares
  • D- Delimitación do ámbito da infraestrutura verde
    • 1. Criterios para a selección dos espazos que formarán parte da infraestrutura verde
    • 2. Definición e delimitación do ámbito da infraestrutura verde
    • 3. Cartografía da infraestrutura verde
    • 4. Revisión e supervisión da delimitación cartográfica
  • E- Identificación e cuantificación dos servizos ecosistémicos
    • 1. Identificación dos servizos ecosistémicos actuais e potenciais. Xerarquización
    • 2. Selección de metodoloxía para avaliación dos servizos ecosistémicos
    • 3. Recollida de variables para cuantificar os servizos ecosistémicos en base ao sistema seleccionado
    • 4. Reestruturación da rede de infraestrutura verde metropolitana en base a servizos ecosistémicos
    • 5. Xerarquización de espazos en base á multifuncionalidade e potencia de servizos ecosistémicos
    • 6. Redefinición dun concepto espacial
  • F- Caracterización das diferentes zonas da infraestrutura verde
    • 1. Caracterización da infraestrutura verde segundo os servizos ecosistémicos proporcionados
    • 2. Delimitación das diferentes zonas da infraestrutura verde segundo os servizos ecosistémicos
    • 3. Cartografía de zonificación da infraestrutura verde
    • 4. Desenvolvemento do documento base
    • 5. Revisión e supervisión da zonificación
  • G- Desenvolvemento de propostas de actuación
    • 1. Propostas xerais
    • 2. Propostas en espazos urbanos e periurbanos
    • 3. Propostas en espazos rurais e naturais
    • 4. Propostas en espazos industriais
  • H- Potencialidades da infraestrutura verde para o desenvolvemento socioeconómico da zona
    • 1. Estratexias de mobilidade sostible e enerxías renovables
    • 2. Estratexias de eficiencia enerxética no ámbito da infraestrutura verde
    • 3. Estratexias para os espazos urbanos e periurbanos. Estratexias para o cambio da infraestrutura gris á verde e para minimizar impactos. Aplicación de estratexias tipo “grey to green”
    • 4. Análise de estratexias de uso da infraestrutura verde como sistema natural de saúde
    • 5. Estratexias para a posta en valor da biodiversidade no medio rural e na agricultura, espazos forestais e naturais
    • 6. Avaliación da incorporación da estratexia de infraestrutura verde nos planes estratéxicos de Reservas da Biosfera e outros espazos protexidos
  • I- Proceso de participación pública e divulgación
    • 1. Lanzamento e difusión da iniciativa entre a poboación do territorio: web, materiais divulgativos, xornadas de presentación, intercambio de experiencias similares…
    • 2. Deseño e posta en marcha do proceso de participación pública: reunións, talleres, entrevistas con axentes, comité de expertos, …
    • 3. Análise dos resultados do proceso de participación pública
    • 4. Incorporación dos resultados da participación

 

Membros do proxecto

Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio – Instituto de Estudos do Territorio

A Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, a través da Dirección Xeral de Patrimonio Natural exerce, entre outras funcións: O fomento de medidas de desenvolvemento socioeconómico dos espazos naturais protexidos; A divulgación dos valores do patrimonio natural; a xestión dos hábitats naturais, da flora e fauna silvestres, das paisaxes naturais e dos elementos senlleiros da xea da Comunidade Autónoma galega; A promoción da defensa integral da natureza e dos elementos que a compoñen; A conservación específica dos espazos que compoñen a Rede galega de espazos protexidos e da Rede Natura 2000 de Galicia ou doutras zonas de alto valor ambiental, sen prexuízo das competencias atribuídas a outros órganos.

Pola súa banda, a través do Instituto de Estudos do Territorio, organismo creado pola Lei 6/2007, do 11 de maio, de medidas urxentes en materia de ordenación do territorio e do litoral de Galicia, e cuxos estatutos foron aprobados polo Decreto 244/2011, do 29 de decembro, exerce, entre outras funcións:

  • A realización de investigacións metodolóxicas, bases de datos e indicadores para o seguimento do desenvolvemento territorial de Galicia, co obxectivo de alcanzar a xestión dinámica das súas paisaxes.
  • A realización de análise e diagnósticos e a formulación de propostas e alternativas para a ordenación e xestión do territorio desde unha perspectiva global de fronte ao desenvolvemento sustentable e a cohesión territorial de Galicia.
  • O impulso da cooperación con todas as administracións públicas con competencia no territorio, especialmente coas administracións locais, a fin de promover o desenvolvemento de políticas comúns, debidamente coordinadas e programadas, que aseguren o cumprimento dos fins de protección, xestión e ordenación anteriormente sinalados.
  • Así como a posta en marcha de instrumentos para a protección, xestión e ordenación das paisaxes de Galicia.

http://cmaot.xunta.gal

 

Fundación Juana de Vega – Escola Galega da Paisaxe

A paisaxe é obxecto dunha crecente atención social nas sociedades avanzadas nas que Galicia se vai integrando. En consonancia con esta realidade, a Fundación Juana de Vega realiza desde hai algúns anos, directamente ou en colaboración con outras entidades, diversas actividades neste eido. A importancia das actividades de formación e investigación relacionadas coa paisaxe, recomendaron que a Fundación agrupase a súa acción específica con obxecto de potenciar e mellorar a súa eficacia.

Para elo, creouse a Escola Galega da Paisaxe, un órgano interno da Fundación, dotado dun marco estable e formal, con orzamento e medios propios, que lle permiten acadar os seus obxectivos. A Escola Galega da Paisaxe, constitúese polo tanto como un órgano da Fundación Juana de Vega, encargada da organización, desenvolvemento e xestión das actividades relacionadas coa paisaxe.

A Escola Galega da Paisaxe ten por obxecto promover o estudo, a investigación, a formación, a difusión e o intercambio de coñecemento, e a sensibilización e concienciación da sociedade en materia da paisaxe e en temas con ela relacionados. Na procura dos seus obxectivos, a Escola fomentará a colaboración coas administracións públicas, as universidades, os centros de ensino, as empresas, os medios de comunicación, os colectivos profesionais e a sociedade en xeral.

http://juanadevega.org

 

Fundación Instituto Tecnológico de Galicia (ITG)

O ITG foi constituído en febreiro do ano 1991 como fundación sen ánimo de lucro polos Colexios Oficiais de Arquitectos; Enxeñeiros de Camiños, Canles e Portos e Enxeñeiros Industriais de Galicia. Ademais dos tres membros fundadores, forman parte do Padroado da Fundación o Colexio Oficial de Enxeñeiros de Minas do Noroeste de España, o Colexio Oficial de Enxeñeiros Navais e Oceánicos de Galicia, o Colexio de Enxeñeiros Agrónomos de Galicia, a Confederación de Empresarios de Galicia, os Vicerreitorados de Investigación das Universidades da Coruña, Santiago de Compostela e Vigo, e a Xunta de Galicia.

O ITG destaca na realización de actividades de investigación, así como a colaboración coas administracións públicas en materia tecnolóxica, o desenvolvemento da tecnoloxía, a divulgación dos avances tecnolóxicos, así como a prestación de servizos á administración pública en todo o referente ao estudo, investigación ou aplicación da tecnoloxía e a súa regulación, colaborando na transferencia de resultados de investigación entre organismos públicos e privados.

O Centro ten impulsado numerosas iniciativas de I+D+i, e participado en numerosos proxectos e consorcios nacionais e internacionais de I+D+i nas áreas da eficiencia enerxética e a sustentabilidade do territorio. Dende esta perspectiva, ven desenvolvendo e validando dende o ano 2006 metodoloxías e solucións tecnolóxicas para una xestión máis eficaz da integración da planificación territorial e a xestión eficiente da auga potable e o saneamento. A través destas solucións avaliáronse impactos do cambio climático ou de novas solucións urbanas sobre as infraestruturas existentes ou sobre a propia dispoñibilidade do recurso natural (auga). Finalmente atesoura unha prolongada pericia no eido do transporte e mobilidade.

http://www.itg.es/

 

Asociación de Desenvolvemento Rural Mariñas-Betanzos – Reserva de Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo

A Asociación de Desenvolvemento Rural “Mariñas – Betanzos” constitúese no mes de xullo do ano 2008 como Grupo de Desenvolvemento Rural coa finalidade de ser o núcleo de integración e representación dos diferentes axentes territoriais, institucionais, sociais e económicos, tanto públicos coma privados, interesados en promover o desenvolvemento do territorio de actuación. O ámbito territorial da asociación abarca 17 concellos: Abegondo, Aranga, Arteixo, Bergondo, Betanzos, Cambre, Carral, Coirós, Curtis, Culleredo, Miño, Irixoa, Oleiros, Oza-Cesuras, Paderne, Sada e Sobrado.

A estratexia de desenvolvemento concibida pola Asociación ten como obxectivo final a valorización do territorio, incidindo na mellora da calidade de vida da poboación local a partir da valorización do patrimonio natural, cultural e do fomento da cohesión social, e dende o ano 2013 é a entidade xestora da Reserva de Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo. Polo tanto, a atención céntrase en desenvolver e aplicar modelos para a sostibilidade mundial, nacional e local, e para que as Reservas da Biosfera sirvan de lugares de aprendizaxe onde os decisores políticos, as comunidades científicas e de investigación, os profesionais da xestión e os colectivos implicados traballen en conxunto para converter os principios globais de desenvolvemento sostible en prácticas locais apropiadas.

A superficie da Reserva da Biosfera “Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo” abarca gran parte dos concellos da área metropolitana da Coruña e ten entre os seus obxectivos mellorar a conservación ambiental e a información sobre os recursos naturais desta área xeográfica, obxectivos que coinciden coa finalidade da infraestrutura verde.

http://marinasbetanzos.gal/